Top

نیکول پاشینیان: «ما در صدد سازش در خصوص «چکسلواکی» نیستیم»

نخست وزیر نیکول پاشینیان به سؤالات شماری از خبرگزاری های معتبر اروپایی، شامل The Telegraph (بریتانیای کبیر)، European Post (بروکسل)، Foreign Policy (ایالات متحده آمریکا)، Tageblatt (اتریش) و Il Gеornale (ایتالیا) پاسخ داده است. ذیلاً متن مصاحبه ارائه می شود.

پرسش- جنگ در قره باغ کوهستانی بین ارمنستان و آذربایجان یک ماه قبل آغاز شد. شما اکنون در چه مرحله ای هستید؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- باید عنوان کرد که تحریک کننده اصلی این جنگ ترکیه بوده است که اقدام به انتقال مزدوران و تروریست ها از سوریه به آذربایجان نموده، و همچنین بخشی از نیروهای مسلح خود را به آذربایجان انتقال داده است، از جمله فناوری نظامی، برخی گروه های مسلح هم از پاکستان. مسأله ای که آنها برای خود مطرح کرده بودند تحت کنترل گرفتن قره باغ کوهستانی با جنگ برق آسا بود. و بر اساس محاسبات خود این جنگ باید که حداکثر یک هفته، 10 روز طول می کشید اما قره باغ کوهستانی پابرجا است و همچنان به مبارزه برای حقوق خود ادامه داده و خواهد داد. زیرا این حقیقتاً مجادله بر سر اراضی نیست، این مجادله بر سر حق و حقوق است، چون ارمنیان هزاران سال در قره باغ کوهستانی سکونت داشته و در تمام طول این مدت اکثریت جمعیت ساکنین را تشکیل داده اند. در قره باغ کوهستانی میراث فرهنگی ارمنی عظیمی وجود دارد: کلیسای قرن پنجم، کلیساهای قرون هشتم، دهم، سیزدهم ارمنیان. اولین مدرسه ارمنیان در قره باغ کوهستانی تأسیس شده است. و جنگ در اصل مقاومت قره باغ کوهستانی را در این مرحله به ثبت رسانده و سیاست امپراتوری ترکیه را به ثبت رسانده است. زیرا ثبت این مورد نیز بسیار مهم است که موضوع اکنون از منطق و چارچوب مسأله قره باغ کوهستانی خارج شده است. و ترکیه بیشتر برای ادامه سیاست امپراتوری خود در اینجا حضور یافته است و نه حمایت از آذربایجان برای حل و فصل مسأله قره باغ کوهستانی. آنچه در اینجا جریان دارد ادامه سیاستی است که ترکیه در مدیترانه در قبال یونان و قبرس، در لیبی، سوریه و عراق در پیش گرفته است. و نظر من باز یکی است: این امر ادامه سیاست امپراتوری است، زیرا در قفقاز جنوبی در اصل ارمنیان آخرین مانع در مسیر ترکیه هستند برای ادامه سیاست امپراتوری آن کشور به سمت شمال شرق و جنوب شرق. ارزیابی من همچنان همان است، اگر جامعه غرب برآورد هم ارزی از این اقدامات ترکیه نداشته باشد، در آینده ای نه چندان دور باید در حومه وین منتظر ترکیه بود.

پرسش- از اتحادیه اروپا عملاً چه انتظاری می توانید داشته باشید، با وقوف به این امر که برخی کشورهای اروپایی عضو اتحادیه اروپا تحریم های مربوط به موضوعات دیگر را در خصوص ترکیه ممنوع می کنند؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- ما سعی داریم امیدمان را به توانمندی های خودمان معطوف کنیم و کشورهایی که دارای تعهداتی در چارچوب هم پیمانی با ارمنستان هستند، و ارمنستان هم متقابلاً در برابر آنها متعهد است. اما شما از من درباره آنچه جریان دارد سؤال می کنید و من در پاسخ درباره آنچه جریان دارد صحبت می کنم. چون آنچه من بدان اشاره می کنم اتحادیه اروپا باید برای ما انجام ندهد، اتحادیه اروپا باید برای خودش انجام دهد. اگر مایل است بگذارید انجام دهد، اگر تمایل ندارد، انجام ندهد. من باید به فکر امنیت ایروان، ارمنستان و ملت ارمنی باشم، امنیت وین در چارچوب منطق کاری من نمی گنجد، بعداً طوری نباشد که بگویند ما هشدار ندادیم. اگر طی سال های اخیر بطورکلی مشاهده می کنید که در اروپا چه رخ می دهد، این جنگ در اروپا پیشتر از این شروع شده است. و هر روز هم جریان دارد. اگر شما این جنگ را مشاهده نمی کنید، اگر در آنجا برای مثال توپخانه دوربردی بکار گرفته نشده است، این هنوز بدان معنا نیست که این جنگ شروع نشده است. این جنگ جریان دارد. این موضوع متفاوتی است که هستند نیروهایی که به این امر واقفند که اروپا حدود 60 سال و بیشتر در رفاه بسر می برد و این رفاه اجازه نمی دهد جنگی که امروزه در اروپا جریان دارد مشاهده شود. چون تا زمانی که بمب ها در حیاط ها و منازل منفجر نشده اند انسان مرفه تمایل دارد به عمل کردن بر اساس منطق «wishfull thinking» و این عرصه بسیار گسترده ای را برای بسیاری از نیروها فراهم می کند.

پرسش- منظور شما کدام جنگ است که اکنون در اروپا جریان دارد؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- ببینید در فرانسه چه رخ داد. ببینید رئیس جمهور ترکیه با چه لحنی درباره رئیس جمهور فرانسه صحبت می کند. چنین فکری می توانست به ذهن شما خطور کند که رئیس جمهور کشوری یا نماینده رسمی کشوری می تواند برای مثال خطاب به فرانسه و رئیس جمهور فرانسه با چنین لحنی و با این منطق صحبت کند؟ چه کسی می توانست 15 سال قبل چنین فکری به ذهنش خطور کند؟ حتی در سال های جنگ سرد. من موردی به خاطر ندارم که یکی از سران اتحادیه جماهیر شوروی به خود اجازه دهد چنین صحبتی را خطاب به مثلاً رئیس جمهور فرانسه یا هر کشور اروپایی عنوان کند. این چیزی نیست جز جنگ. این مورد متفاوتی است که شما مایل هستید این جنگ را مشاهده کنید یا تمایل به مشاهده آن ندارید. هر چقدر مشاهده نکنید این جنگ برای شما بیشتر و بیشتر قابل مشاهده خواهد شد. بله، امروز در کوچه و خیابان های اروپا سر افراد را می برند، و همه سعادتمندند از اینکه سر خودشان بریده نشده است. من این را سازوکار قتل عام می نامم. اگر این بار سر کسی بریده نشده است، این بدان معنا نیست که بار دیگر همین مورد بوقوع نخواهد پیوست. و به وضوح این امر وجود دارد، ما بازتاب های آن را مشاهده می کنیم که کانون انرژی ترغیب همه این روندها کجا است.  

پرسش- شما اخیراً اعلام نمودید که مناقشه قره باغ کوهستانی در حال حاضر راه حل دیپلماتیک ندارد. حال به چه نقطه ای رسیده اید؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- این زمان حال کدام است اگر سران کشورهای عهده دار ریاست مشترک گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا، یک بار رئیس جمهور روسیه، بار دیگر رئیس جمهور فرانسه و بار سوم رئیس جمهور ایالات متحده اقدام به کسب توافق برای آتش بس می کنند اما این آتش بس برقرار نمی شود؟ چطور می توان درباره راه حل دیپلماتیک صحبت کرد اگر آتش بس رعایت نمی شود؟ دیپلمات های دو کشور با میانجیگری سران کشورهای مقتدر دنیا توافق دیپلماتیک کسب می کنند مبنی بر اینکه روز بعد در فلان ساعت آتش بس برقرار شود، که چیزی بسیار ساده است، درست است؟ صرفاً در فلان ساعت به سمت یکدیگر شلیک نمی کنیم، اما توافق عملی نمی شود. تا چه حد می توان امیدوار بود به اینکه توافقات دیپلماتیک سطح بالاتر در این شرایط می توانند جامه عمل بپوشند؟ یعنی راه حل دیپلماتیک یکصدمین پله از پلکانی است که ما باید پشت سر بگذاریم و بالا رویم. ما باید از این پلکان بالا برویم تا به نقطه آخر برسیم. اگر ما قادر به برداشتن اولین قدم نیستیم، چطور می توانیم امیدوار باشیم که آخرین قدم را برخواهیم داشت؟

پرسش- این جنگ پس از سر کار آمدن شما به سطح جدیدی از تهاجم ارتقاء یافت. آیا موردی هست که می توانستید انجام دهید تا از آن جلوگیری کنید؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- اوضاع در واقع از سال 2011 به بعد تغییری نکرده است. موضوع آن است که این مسأله را از طریق سازش متقابل می توان حل کرد، و ما از سال 2011 چه وضعیتی داریم؟ طبیعتاً سازش متقابل یعنی موافقت با چیزی که از بدو امر چندان هم برای فرد قابل قبول نیست. و از سال 2011 ما چنین سیر پویایی (دینامیک) را پیش رو داریم. آنچه در نتیجه سازشی مشخص برای ارمنستان قابل قبول می گردد، از همان لحظه برای آذربایجان غیرقابل قبول می گردد و آذربایجان انتظار دارد که طرف ارمنی یعنی قره باغ تن به سازش بیشتری بدهد. این دلیل شعله ور شدن تهاجمی است که شما بدان اشاره کردید. زیرا، بله مسلماً سازش متقابل، اما اینطور نمی شود که از یک سو (ارمنستان) سازش ها بی پایان باشند و طرف مقابل (آذربایجان) بطور کلی از جای خود تکان نخورد. تنها به این دلیل که یکی از طرفین پول بیشتری دارد برای خرید تسلیحات بیشتر.

و من می توانم به این شکل به سؤال شما پاسخ دهم. چه چیزی را می توانستم به شکل دیگری انجام دهم تا جنگ رخ ندهد؟ من می توانستم بطور کلی از منافع قره باغ کوهستانی و ارمنستان دفاع نکنم و تن به سازش بدهم. اما آیا این امر مانع از بروز جنگ می شد؟ با این منطق، خیر. چون آذربایجان در در نقطه حداقل سازش باید خواستار سهمی بیشتر می شد. من اخیراً مقایسه ای انجام دادم بین موافقتنامه مونیخ و وضعیت ما قبل از آغاز جنگ جهانی دوم. قدرت های برتر اروپا فکر می کردند اگر در خصوص چکسلواکی در برابر هیتلر تن به سازش دهند، اشتهای او را سیراب کرده، جنگی رخ نخواهد داد. و اما در نتیجه آن چه رخ داد؟ هیتلر چکسلواکی را بلعید. و اینجا است که ضرب المثل معروف عمل کرد: «اشتها با خوردن باز می شود». بله، اگر رهبران اروپا در خصوص جمهوری چک تن به سازش نمی دادند و جنگ شروع می شد، خبرنگارانی مثل شما جمع می شدند و می گفتند شما چه کاری را انجام ندادید؟ در خصوص جمهوری چک تن به سازش ندادید، به خاطر یک جمهوری چک کل اروپا و دنیا را درگیر جنگ کردید. و آنها هم سرافکنده باید می گفتند که بله، شاید باید در خصوص جمهوری چک کمی انعطاف بیشتری بخرج می دادیم. انعطاف بخرج دادند، و چه نتیجه ای حاصل شد؟ ما در صدد سازش با هیچ کس در خصوص «چکسلواکی» نیستیم.

پرسش- آیا قصد دارید برای مداخله از مسکو درخواست کنید؟ اگر بله، آیا این مداخله جنبه بشردوستانه خواهد داشت یا در سطح نظامی خواهد بود؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- مداخله مسکو را باید در قالب چند منطق مشاهده کرد. مسکویی هست که کشور عهده دار ریاست مشترک گروه مینسک است و مسکویی هم هست که همکار راهبردی (استراتژیک) ارمنستان است. مسکو عهده دار ریاست مشترک گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا میانجیگر است و باید در چارچوب منطق برقراری تراز (تعادل) عمل کند که قابل درک است. و من اشاره کرده ام به اینکه طرفدار استقرار نیروهای پاسدار صلح روسی در نوار مناقشه هستم. اما موضوع آن است که استقرار نیروهای پاسدار صلح روسی در نوار مناقشه باید برای تمامی طرفین مناقشه قابل قبول باشد. در اصل برای ارمنستان و قره باغ این امر قابل قبول است و می تواند در صورتی عملی گردد که چنانکه همکاران روسی اعلام نموده اند، اگر آذربایجان نیز موافق آن باشد. و بطور کلی هر نیروی پاسدار صلحی می تواند در صورت موافقت طرفین مستقر شود. در رابطه با مسکویی که همکار راهبردی ارمنستان است، همکاران ما در روسیه اعلام کرده اند که در صورت وجود تهدید واقعی در خصوص تمامیت ارضی ارمنستان خودشان به تعهدات خود بعنوان هم پیمان، از جمله تعهدات نظامی، عمل خواهند کرد.

پرسش- کشور دیگری در رابطه با اعزام نیروهای پاسدار صلح خارجی به قره باغ کوهستانی پیشنهادی داده است؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- کشور خیر، اما در روند مذاکرات همواره این موضوع مطرح شده است و دیدگاه های مختلفی در رابطه با ترکیب پاسداران صلح وجود دارند. اما ما معتقدیم که راه حل بهینه استقرار پاسداران صلح روسی است.

پرسش- آیا بمباران سکنه غیرنظامی در گنجه از سوی نیروهای قره باغ کوهستانی موضع ارمنستان را در دفاع از مردم خود به مخاطره می اندازد؟ گمان نمی کنید پاسخ دادن به این بمباران با هدف قرار دادن واحدهای غیرنظامی موضع شما را نزد جامعه بین الملل به مخاطره می اندازد؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- خیر. چون موضوع آن است که چرا گنجه بمباران شده است؟ چرا استپاناکرت 10 روز متوالی یا به مدت طولانی تر بمباران شده است؟ چرا مارتاکرت، آسکران، مارتونی، شوشی موشک باران و بمباران شده اند؟ چرا کلیسای قازانچتسوتس مقدس شوشی موشک باران شده است؟ که البته اگر یک بمب بر روی آن می افتاد می توانستیم چنین قلمداد کنیم که بر حسب تصادف رخ داده است. اما دو بار کلیسای ارمنیان در شوشی بمباران شده است. به چه دلیل بمباران شده است؟

پرسش- اما آیا با پاسخ مشابه شما مواضع خود را در برابر جامعه بین الملل تضعیف نمی کنید؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- ارتش تدافعی قره باغ کوهستانی در گنجه اهداف نظامی داشته و اهداف نظامی را مورد اصابت قرار داده است. شاید به همراه این اهداف نظامی زیرساختارهای غیرنظامی هم متضرر شده اند. اما در کلیسای قازانچتسوتس مقدس شوشی (کلیسا از طرف نیروهای آذربایجان موشک باران شده است) هدف نظامی وجود ندارد.

پرسش- آیا با مسؤولین ایران در تماس هستید؟ چه انتظاراتی از ایران دارید؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- ایران کشور همسایه و دوست ما است. من در این حین گفتگوهای تلفنی با رئیس جمهور ایران داشته ام، وزیر امور خارجه ما با وزیر امور خارجه ایران در تماس بوده است، سایر نهادهای دولتی ما پیرامون تحلیل و ارزیابی وضعیت همکاری دارند. ما در نهایت مرز مشترک داریم و مرزبانان ما با یکدیگر همکاری دارند.

پرسش- شما به سه مورد آتش بس اشاره نمودید. مورد اول را با میانجیگری روسیه، مورد دوم فرانسه و مورد سوم ایالات متحده آمریکا هماهنگ شده بود. هر سه مورد چنانکه اشاره کردید در عرض چند دقیقه نقض شده اند. آیا نگران این امر نیستید که اکنون دیگر گزینه هایی برای حل مناقشه از طریق مسالمت آمیز وجود ندارند؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- ببینید، الان عملاً خود شما می گویید که در حال حاضر راه حل دیپلماتیک امکان پذیر نیست.

پرسش- من سؤال می کنم.

نخست وزیر نیکول پاشینیان- مسلم است که شما سؤال می کنید. اما شما الان در اصل همان را گفتید که درباره آن از من سؤال می کنید. من هم می توانم از شما بپرسم: چرا می گویید گزینه ها تمام می شوند. پس راه حل دیپلماتیک چه شد؟

پرسش- گمان نمی کنم گزینه هایی وجود ندارند، اما سه ابرقدرت چون روسیه، فرانسه و ایالات متحده آمریکا برای توافق بر سر آتش پس میانجیگری می کنند و این آتش بس بلافاصله نقض می شود. دیگر چه اقدامی می تواند انجام گیرد؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- «چکسلواکی» باید بتواند از خود دفاع کند. باید دست به هر اقدامی بزند برای اینکه از خودش دفاع کند.

پرسش- چه پیامی خطاب به جهانیان دارید؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- پیام اصلی من به این شرح است؛ متأسفانه از لحظه «ایکس»، تقریباً در دهه 2000 بود، مسأله قره باغ کوهستانی را در مطبوعات جهان بعنوان منازعه ارضی بین ارمنستان و آذربایجان عنوان کردند. در واقع امر مسأله قره باغ کوهستانی هیچ وجه اشتراکی با منازعه ارضی ندارد. در حالی که جنبش قره باغ که ده دوازده سال قبل از آن شکل گرفت، پیش زمینه ای محسوب می شد که در نتیجه آن دیوار برلین فروپاشید. زیرا جنبش قره باغ بعنوان تجلی دمکراتیزه کردن اتحادیه جماهیر شوروی آغاز شد.

ارمنیان ناحیه خودگردان قره باغ کوهستانی که همچون گذشته 80 درصد جمعیت آن منطقه را تشکیل می دادند، در بستر دمکراتیزه کردن اتحادیه جماهیر شوروی، زمانی که میخائیل گورباچوف در اتحادیه شوروی اقدام به پیاده کردن دمکراسی و پرسترویکا بود، تصمیم گرفت برای دفاع از حق خود اقدام کند. و اما چه حقی پایمال شده بود؟ در اوایل قرن بیستم زمانی که اتحادیه جماهیر شوروی شکل می گرفت و قفقاز جنوبی وارد تشکیلات اتحادیه جماهیر شوروی می شد و جمهوری هایی شکل می گرفتند، در پی تصمیم خودکامه استالین، قره باغ کوهستانی با 80 درصد جمعیت (ارمنی) خود به جای اینکه در ترکیب ارمنستان شوروی مشمول گردد، در ترکیب آذربایجان شوروی منظور شد. و در سال 1988 شورای عالی یعنی مجلس ناحیه خودگردان قره باغ کوهستانی تصمیم گرفت روند مطلقاً مسالمت آمیزی را برای اصلاح این روند آغاز کند. و اما اتحادیه جماهیر شوروی و آذربایجان با توسل به زور به این اقدام پاسخ دادند، با سازماندهی خصوصاً کشتار ارمنیان در شهرهای سومگائیت و باکو و سپس همچنین مستقیماً در خطه قره باغ کوهستانی. و پس از آن روند فروپاشی اتحادیه جماهیر شوروی صورت گرفت و آذربایجان از آن اتحادیه اعلام استقلال کرد.  

طبق ضوابط جاری در اتحادیه جماهیر شوروی اگر یک جمهوری روند استقلال از اتحادیه جماهیر شوروی را آغاز می کرد، واحدهایی که در ترکیب آن بودند نیز، از جمله ناحیه خودگردان قره باغ کوهستانی، می توانند پیرامون هویت خود تصمیم گیری نمایند. و ناحیه خودگردان قره باغ کوهستانی نیز این تصمیم برای مستقل بودن را اتخاذ کرده است. و همانگونه که آذربایجان شوروی از اتحادیه شوروی مستقل شد، ناحیه خودگردان قره باغ کوهستانی نیز از آذربایجان شوروی استقلال یافت. و درست به همان اندازه که آذربایجان شوروی از این حق بهره مند بود، ناحیه خودگردان قره باغ کوهستانی نیز به همان اندازه این حق را داشت.

و بله، می گویند که جامعه بین الملل این استقلال را برسمیت نشناخته است. مبارزه ارمنیان قره باغ کوهستانی در خصوص برسمیت شناختن همین حق است. و خصوصاً امروز که قره باغ کوهستانی در اصل تبدیل به خط مقدم جنگ ضدتروریستی شده، این حق بارزتر می گردد. و ما گمان می کنیم که خصوصاً اکنون باید فرمول «جدایی به قصد نجات» برای قره باغ کوهستانی اعمال گردد. چون قره باغ کوهستانی در ترکیب آذربایجان به معنی پاکسازی های نژادی و قتل عام ارمنیان قره باغ کوهستانی است. من تا جایی که می دانم شما در قره باغ حضور داشته و موشک باران ها را به چشم دیده اید. پاسخ این سؤال همین است. آیا کسی می تواند توضیح دهد چرا استپاناکرت موشک باران می شود؟ به یک دلیل ساده؛ برای اینکه مردم از فکر زندگی در آنجا امتناع ورزند. این فرمول بسیار مهمی برای پاکسازی نژادی و قتل عام است. و پیام اصلی ما این است که باید «جدایی به قصد نجات» محقق گردد.

پرسش- آیا شما بطور جدی این مورد را مدنظر دارید که ارمنستان نیز امکان دارد در این جنگ در معرض حملات قرار گیرد؟

نخست وزیر نیکول پاشینیان- ما تا کنون حملاتی داشته ایم.

پرسش- به سمت پایگاه نظامی.

نخست وزیر نیکول پاشینیان- بله، حملاتی تا کنون داشته ایم. و چنین سناریویی را نباید بعید شمرد.

منبع:https://armeniannewsinpersian.wordpress.com/

مشاهده بیشتر
دکمه بازگشت به بالا