Top

فورمت گروه ششگانه در حکم حائلی در برابر رخنه کردن غرب به منطقه

گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا قبل از 27 سپتامبر تنها فورمتی بود که نیروهای ژئوپلیتیک قطبی ‏بطور مشترک اقدام به تحقق رسالت میانجیگری در قفقاز جنوبی می کردند. روسیه و آمریکا، به همراه فرانسه نماینده اتحادیه ‏اروپا در تلاش بودند تا پیرامون بندهای تطابق منافع در منطقه توافقاتی را شکل دهند. ‏ آنکارا و تهران از مشمولیت این بازیگران اصلی به خاطر بیرون ماندن خودشان از آن فورمت و داد و ستدهای ‏سیاسی ناراضی بودند. این امر تصادفی نبود که باکو و آنکارا در هر فرصتی از عدم اثربخشی گروه مینسک انتقاد می کردند ‏و تغییر فورمت را پیشنهاد می کردند. در حالی که تهران فرصت مناسب را از دست نمی داد برای اعلام آمادگی خود جهت ‏تقبل نقش میانجیگر. ‏ در اصل مسکو اقدام به راکد ساختن فورمت گروه مینسک نمود. قبل از جنگ در مدارک مورد بررسی بند تحقق ‏رسالت پاسداری صلح مطرح بود. پیرامون ترکیب نیروهای پاسدار صلح توافق بین المللی حاصل نشده بود. طبیعتاً مسکو ‏نمی توانست اجازه دهد که در منطقه ای که حوزه خودش محسوب می شود نیروهای سازمان ملل متحد یا ناتو مستقر می ‏شدند. و اما در مقابل غرب نیز مانع عزیمت نیروهای روسی به آرتساخ می شد.‏ اکنون که مسکو بر اساس درخواست دوجانبه به منطقه آرتساخ دعوت شده، این امر برابر است با اقدام به بیرون ‏راندن ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا. اما تحقق این امر بدون چراغ سبز آنکارا نمی توانست امکان پذیر باشد. باکو تنها ‏با رخصت آنکارا می توانست به مسکو مراجعه کرده و موافقت خود را بدهد تا رسالت پاسداری صلح محقق گردد. ‏ این امر حاکی از حائلی برای رخنه کردن غرب به منطقه دارد که مضافاً سعی دارند آن را در قالب فورمت گروه ‏ششگانه پایه گذاری کنند. عملاً مسکو، تهران و آنکارا که در معرض تحریم ها هستند در یک سکو قرار گرفته اند. مقرر می ‏گردد با تلاش برای جذب تفلیس و ایروان این حائل بنا شود و بدین ترتیب واشنگتن و بروکسل خارج از این چارچوب قرار ‏گیرند. موافقت مسکو برای مشمولیت در گروه ششگانه منجر خواهد شد به موافقت ایروان، خصوصاً در شرایط کنونی. ‏موضوع الحاق تفلیس است؛ در همان روز پیشنهاد مطرح شده از سوی آنکارا درباره تشکیل گروه ششگانه، رئیس جمهور ‏گرجستان ایده تشکیل سکوی صلح قفقاز را پیشنهاد کرد. این امر می تواند در حکم زیرآبی برای رد پیشنهاد آنکارا مشاهده ‏شود و شاید هم رد ابتکار ترکیه با فورمت کلاسیک «پیشنهاد در مقابل پیشنهاد» مبنی بر تشکیل سکوی واحد جمهوری های ‏صرفاً قفقاز. در این حالت هنوز فرجه غرب برای راهیابی به منطقه بسته نخواهد شد، و گزینه برعکس آن مسیر منزوی ‏سازی گرجستان را ترسیم خواهد کرد. ‏ سفر دو سوم اعضاء گروه مینسک به منطقه، لغو ملاقات در آرتساخ و انتشار اطلاعیه ای بی محتوا پس از همه اینها ‏بیش از پیش متقاعد می کنند که در بعد درونی سازمان امنیت و همکاری اروپا، یک سوم گروه مینسک غلیه دو سوم مبارزه ‏می کند. ‏ همه اینها البته انحلال رسمی گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا را مدنظر نخواهند داشت. مذاکرات حل و ‏فصل مناقشه از سر گرفته خواهند شد. اما در این میان بندهایی باید بررسی شوند. ایروان در مذاکرات بعنوان ضامن اصلی ‏امنیت آرتساخ شرکت داشت. این امر به نظر فرمالیته است و در اصل صاحب این هویت مسکو است. ‏ در صورتی که گروه ششگانه فعال شود اعضاء آن اصولاً باید مسایل مطروحه بین خود را حل کنند. و اما فورمت ‏ششگانه متذکر می شود که مسایل تنها شامل حال صرفاً استپاناکرت و باکو نشده، شامل حال آنکارا و ایروان نیز هستند. ‏

مشاهده بیشتر
دکمه بازگشت به بالا