Topتحلیلی

9 مزیت در یک نقطه: “پل های” سیاسی کشورهای بزرگ در سیونیک تلاقی می کنند

استان سیونیک، در مرکز توجه جهان. منافع حداقل 9 کشور از جمله مراکز قدرت در آن تقاطع تلاقی می کنند. چه در روزهای جنگ 44 روزه و چه پس از آن، سفر سفرای معتبر ارمنستان به استان جنوبی ارمنستان بسیار مکرر بود. به خصوص که مواردی وجود دارد که موضوع استان سیونیک در تماس های بین المللی مطرح می شود که حتی ارمنستان نیز در آن شرکت نکرده است و حتی “خطوط قرمز” ترسیم می شود.

4 کشور منطقه: ارمنستان، ایران، ترکیه، آذربایجان، 2 کشور بزرگ جهان: چین و هند، مراکز قدرت جهان: آمریکا، روسیه و اتحادیه اروپا- در این مرحله امروز در استان سیونیک منافع همه به طور مستقیم و غیرمستقیم تلاقی می کنند.

پل های سیاسی در این استان تصادفی ساخته نمی شوند. کارشناسان به دنباله و فعال شدن گام های این کشورها معنای مشخصی می دهند.

تاکنون حداقل 4 گام عملی و قابل مشاهده توسط کشورهای مختلف با تاکید بر اهمیت سیونیک انجام شده است.

ایران اولین گام دیپلماتیک را برداشت. در 11 آگوست کنسول در شهر کاپان سیونیک منصوب شد. دولت ایران این تصمیم را در دسامبر 2021 اتخاذ کرده بود.

در موضوع سیونیک ارمنستان، ایران یکی از اصولگرایان است، امسال چندین بار در جلسات سطح بالا تاکید کرد که هیچ تغییری در وضعیت مرز ارمنستان و ایران را تحمل نخواهند کرد. به گفته گاریک میساکیان کارشناس مسایل ایران، در بافت کلی، ایران به حضور اقتصادی در شمال-جنوب اهمیت می دهد. و رابرت بیگلاریان نماینده ارمنی مجلس ایران در گفتگو با “رادیولور” بر اهمیت امنیت مرز سیونیک تاکید می کند.

وی گفت: “ما همیشه تاکید کرده ایم که مرز ایران و ارمنستان یک “خط قرمز” برای ایران است. نمی تواند فقط خط مرزی باشد، امنیت سیونیک مهم است. بنابراین، هر فرآیندی که در روابط ارمنستان، آذربایجان، ترکیه و روسیه رخ دهد، به این معنا نیست که برای ایران نگران کننده نیست چه تهدیداتی برای سیونیک وجود دارد که می تواند با مرز ارمنستان و ایران تداخل داشته باشد که برای ایران بسیار مهم است. ایران همیشه نگران بوده که روابط ترکیه و روسیه به ضرر ایران تمام شود.”

فدراسیون روسیه همچنین گام‌های عملی در سیونیک برداشته است: بر اساس تحلیل‌ها، چندین پایگاه مرزی مدولار جدید را در آنجا نصب کرده است تا بتواند خود را در آنجا تقویت کند و امنیت جاده مفروض را برعهده بگیرد.

چین یکی از “بازیگران” جدی منطقه ما است. سفیر چین در ارمنستان چند روز پیش برای اولین بار به سیونیک سفر کرد. وی در این سفر دو روزه بیان کرد که سیونیک برای جمهوری ارمنستان بسیار مهم است. وی در مورد منابع غنی و موقعیت جغرافیایی مطلوب این استان صحبت کرد. فن یونگ سفیر چین گفت: “این استان به طور طبیعی نقش کلیدی در روابط دوستانه ارمنستان و چین ایفا خواهد کرد.”

ارمنستان نیز در ماه آکوست گام عملی برداشت. پاشینیان نخست وزیر کشورمان به منظور اجرای یکی از نکات بیانیه سه جانبه 9 نوامبر، رسماً چندین دستورالعمل برای اطمینان از ارتباط آذربایجان با نخجوان از طریق قلمرو ارمنستان منتشر کرد. نکته اصلی باز هم شامل دروازه جنوبی کشورمان بود.

وی گفت: “ما هر روز آماده ارائه این ارتباط هستیم. آذربایجان از فرصت های ما استفاده نمی کند. بگذارید آذربایجانی‌ها بگویند که از کجا می‌ خواهند عبور کنند، طبق روال تعیین شده در قانون جمهوری ارمنستان: کنترل گذرنامه، کنترل گمرک و البته اطمینان از ایمنی ترافیک، جایی که با حمایت شرکای روسی خود می توانیم، آماده ایم و همه اینها را فراهم خواهیم کرد. اما ما می توانیم آن را نه فقط در بخش قزاق-ایجوان، در بخش قزاق-برد، بخش واردنیس، در بخش سیسیان، در بخش یراسخ، ما می‌توانیم این موضوع را در بخش گوریس، جایی که برای مدت طولانی کنترل خدمات گمرکی را در اختیار داریم، تضمین کنیم.”

همچنین در چند جا چند ایستگاه گمرکی جدید نصب شد. همه اینها باعث انتقادات جدید شد. داویت استپانیان تحلیلگر سیاسی هدف پنهان دیگر را در پیشنهاد رسمی ایروان فاش می کند.

” در تلاش است تا “کریدور زنگزور” را از دستور کار خارج کند. من فکر می کنم که این اساس و بنای آن ابتکار است. برای اجرای خواسته ای که در آن سند ننگین (بیانیه سه جانبه 9 نوامبر 2020) مطرح شده بود، و شایعات پیرامون “راهروی زنگزور” به پایان برسد.”

از حوزه سیاسی، ورایر نوریکیان رئیس حزب “ارمنستان عادلانه”، وکیل ن تا حدودی با این نظر موافق است و فکر می کند که پیام های سیاسی از طریق مواضع ارمنستان در مورد سیونیک به دنیا ارسال می شود.

“ما با حل مشکل مرگبار روبرو هستیم. تصادفی نبود که پاشینیان در جلسه دولت 3 امتیاز داد تا آذربایجانی ها بتوانند از مرز جمهوری ارمنستان خارج شوند. این به نوعی گامی در جهت خنثی سازی “کریدور زنگزور” است. انگیزه بیانیه این است که ما واقعاً پیامی را به جامعه بین‌المللی ارسال کنیم.”

آرمان یغویان، رئیس کمیته دائمی ادغام اروپایی مجلس ملی ارمنستان، بارها بر سیاست متعادل و محتاطانه جمهوری ارمنستان تاکید کرده است. اولاً اشتباهات این مرحله در سیونیک قابل توجه خواهد بود. به گفته یغویان، سفر سفرای مختلف معتبر به ارمنستان، به ویژه از آن استان، تاکید سیاسی مشخصی دارد: ما در مورد قلمرو مستقل جمهوری ارمنستان صحبت می کنیم.

“ما در آنجا با زمینه جهانی تری سروکار داریم و از آنجایی که بیانیه های آنها (آذربایجان، ترکیه ) به قلمرو مستقل ارمنستان اشاره دارد، بله، سفر سفرا به آنجا نیز نشان می دهد که وضعیت در اینجا متفاوت است. نمی توان در مورد سیونیک با همان لحنی صحبت کرد که در مورد آرتساخ صحبت می کنند، زیرا در هر صورت سیونیک قلمرو مستقل ارمنستان است. ما درک می کنیم این جاده است. مانند همه تضاد منافع در آنجا فرصت ها و خطرات وجود دارد. وظیفه ما جلوگیری از تشدید تضاد منافع در آنجا است.”

مشاهده بیشتر
دکمه بازگشت به بالا