Top

مسجد کبود: نگین معماری ایرانی در ارمنستان (+ویدیو)

مرکز تحقیقاتی – تحلیلی اوربلی: ارمنستان همواره به میراث فرهنگی و سنت های مذهبی سایر ملل احترام گذاشته و رویکرد ویژه ای از خود نشان داده است.  آثار حضور غیر مسیحی در ارمنستان حفظ شده است: مساجد، مقبره ها، بناهای تاریخی، یادبودها. بارزترین نمونه آن، مسجد کبود است که در ایروان فعالیت می کند.

بر اساس منابع تاریخی، این مسجد در سال‌های 1765-1768 در زمان حسینعلی خان، آخرین سال‌های سلسله زندیه، ساخته شده است. آن حدود 260 سال قدمت دارد.

علیرغم معماری آشکارا ایرانی مسجد، تمامی کتیبه های فارسی در این منطقه و خاطرات مسافران، آذربایجان دست از جاه طلبی نسبت به مسجد برنداشته و به تلاش خود برای معرفی آن به عنوان میراث فرهنگی آذربایجانی ادامه می دهد.

به گفته سید حسین طباطبایی، رایزن فرهنگی سفارت ایران در ارمنستان، تصرف آثار فرهنگی کشورهای دیگر توسط آذربایجان چیز جدیدی نیست.

“تصاحب میراث فرهنگی و ارزش های کشورهای دیگر و نسبت دادن آنها به خود از ویژگی های دولت آذربایجان است و جای تاسف دارد. در تبریز نیز مسجدی مشابه با همین نام وجود دارد، مسجد کبود. اثری از معماری غیرایرانی در این ساختار وجود ندارد. همه نشانه ها به آن اشاره می کنند که مسجد توسط ایرانیان ساخته شده است، کتیبه ها به زبان فارسی است و شکی نیست که این مسجد متعلق به ایرانیان است.”

کتیبه های فارسی به جا مانده بر دیوارهای مسجد در سال های مختلف نیز گواه ایرانی بودن مسجد هستند. در محوطه مسجد قبری کشف شد که روی سنگ قبر آن کتیبه هایی به زبان فارسی وجود دارد.

تیگران میکایلیان محقق دپارتمان منابع شناسی انستیتوی شرق شناسی آکادمی ملی علوم جمهوری ارمنستان به نوبه خود تاکید می کند که این تصور که مسجد از آذربایجانی به ایرانی تغییر شکل داده است، مزخرف است.

چون آذربایجان خود حاصل فرهنگ ایرانی است، بنابراین سبک و معماری خاصی وجود ندارد که بتوان آن را آذربایجانی نامید، سبک آذربایجانی بعد از تأسیس آذربایجان می تواند وجود داشته باشد.

مسجد کبود ایروان گواه روشنی است که ارمنستان تمام میراث فرهنگی را حفظ می کند. به گفته طباطبایی، دوستان آذربایجانی که ادعا می ‌کنند ارامنه به مراکز مذهبی ما تجاوز کرده‌اند، خوک ها را در مساجد نگه می داشتند، از آنها دعوت می کنم که از مسجد کبود بازدید کنند و ببینند آیا حتی کوچکترین ردی از بی احترامی ارامنه پیدا می کنند یا خیر. بگذارید بیایند، ببینند، آنها همچنین پاسخ اتهامات جعلی خود را دریافت خواهند کرد.

علاوه بر مساجد، بسیاری از آثار مسلمانان دیگر نیز در قلمرو ارمنستان حفظ شده است. به عنوان مثال، آرامگاه کاراکویونلوهای ارگاوند، سنگ قبر اصلان قاپلان نورادوس، گورستان قرون وسطایی روستای وروتان استان سیونیک و آثار دیگر.

مشاهده بیشتر
دکمه بازگشت به بالا