سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از چه سازش های سختی صحبت می کند؟ باکو چه چیزی را واگذار خواهد کرد، ایروان چه چیزی را واگذار خواهد کرد؟
بسیاری از سوالات امروز بی پاسخ مانده است، اما به گفته کارشناسان مشخص است که هر کدام از ابرقدرت ها تلاش می کنند در موضوع “کریدور زنگزور” گل برتری بگیرند و بین مراکز ژئوپلیتیکی در خصوص تامین کریدور و رفع انسداد ارتباطات منطقه ای اتفاق نظر وجود دارد.
به گزارش “رادیوی عمومی ارمنستان” داویت کاراپتیان، کارشناس بینالملل در گفتگو با رادیولور تصریح می کند که معامله “توافقنامه صلح” نیازمند انتخابهای سخت و سازشهای سخت است. میلر همچنین تاکید می کند که طرفین در جریان نشست سه جانبه ای که در واشنگتن برگزار شد پیشرفت هایی داشته اند اما هنوز توافقی حاصل نشده است. به ویژه میلر گفت: ما معتقدیم که توافق ممکن است، اما نیاز به چند انتخاب دشوار و مبادلات سخت از سوی هر دو طرف دارد. واشنگتن به سوق دادن طرفین به سوی توافق نهایی و حل و فصل اختلافات ادامه خواهد داد.
داویت کاراپتیان معتقد است که در دیدار میرزویان – بایرامف – بلینکن یک هفته پیش در واشنگتن توافق حاصل شد.
وی افزود: “مطمئنم در نشست سه جانبه واشنگتن توافقی حاصل شد که هنوز در مورد آن صحبتی نشده است و گفته می شود که محتوا و اوج این نشست در مورد یک سازش سخت است.”
کاراپتیان می گوید: “این تصور را به وجود می آورد که از قبل توافقی وجود دارد، اما قبلاً از زبان سخنگوی وزارت امور خارجه به آن اشاره شده است.”
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا توضیح بیشتری درباره اینکه از چه نوع سازش های سختی صحبت می کنیم، نمی گوید، اما نظر غالب در محافل کارشناسی این است که به احتمال قوی باز هم در مورد امتیازات سنگین ارمنستان است و آن امتیاز سنگین به اصطلاح “کریدور زنگزور” است. توجیه این است که اردوغان رئیس جمهور ترکیه در راه بازگشت از واشنگتن به آنکارا به خبرنگاران گفت که امیدوار است به زودی صلح پایداری بین ارمنستان و آذربایجان برقرار شود که ترکیه “با تمام وجود” از آن حمایت می کند.
به گفته اردوغان، افتتاح موسوم به “کریدور زنگزور” آخرین گام این توافق خواهد بود و نتایج مثبتی را برای کشورهای منطقه به همراه خواهد داشت.
آرا پوقوسیان، کارشناس علوم سیاسی، این وضعیت را چگونه تفسیر می کند؟
“اخیراً در ارمنستان بحث “کریدور” را در حوزه زنجیرههای لجستیکی مختلف آغاز کردهاند، حتی این بحث مطرح شد که یک سازمان خصوصی از کشور ثالث وظایف ایمنی و نگهداری آن بخش جاده و غیره را بر عهده خواهد گرفت. اکنون که فشارهای غرب بر آذربایجان برای امضای هر چه سریعتر توافق با ارمنستان وجود دارد، ترکیه و آذربایجان خواسته های خود را کاملاً سیستماتیک به وسط می آورند و این را به عنوان پیش شرط مطرح می کنند. طرف هایی که علاقه مند به امضای هر چه سریعتر توافقنامه صلح بین ارمنستان و آذربایجان هستند، این امر به آنها ارائه می شود تا بر ارمنستان فشار بیشتری وارد کنند.”
پوقوسیان معتقد است امتیازات ارمنستان را به نقطه ای رسانده است که در آن دو گام اصلی برای اجرای طرح های ترکی-آذربایجانی باقی مانده است: اصلاح قانون اساسی جمهوری ارمنستان و گشایش به اصطلاح “کریدور زنگزور” با شرایط ترکیه-آذربایجان.
داویت کاراپتیان کارشناس بین الملل با تحلیل شرایط، اظهارات و اشارات می گوید که معلوم نیست باکو چه چیزی را واگذار خواهد کرد. برای دریافت پاسخ به این سوال، او به مذاکره کنندگان اشاره می کند، اما همچنین متذکر می شود که تعهداتی برای ایجاد ارتباط کریدور تا پایان سال وجود دارد.
وی گفت: “فکر می کنم تعهدی که ارمنستان عملا باید تا پایان سال انجام دهد، ایجاد کریدور بین نخجوان و سرزمین اصلی آذربایجان است که به آن “کریدور زنگزور” میگویند. و من می خواهم پرانتزهای خاصی را باز کنم: ما فقط در مورد آن 44 کیلومتر در طول مقطع مغری صحبت نمی کنیم، بخش آگاراک-نرنادزور-مغری، بلکه به طور کلی زیرساخت ها به این ترتیب باید از چندین مکان عبور کنند. موارد فوق صرفاً با منطق کریدور راه آهن منطبق است که در آن بخش به احتمال قوی فقط اتصال ریلی وجود دارد: اتصال ریلی جلفا- نخجوان، جلفا-هورادیز. و منطق کریدور ممکن است از ناحیه دیگری عبور کند، حتی تا زمانی که از سیونیک نرود، بلکه از وایوتزور، یعنی از قطعه سادارک به انگقاکوت، سیسیان و به بخش بردزور عبور کند”.
اکنون موضوع رفع انسداد معابر طبق بند 9 توافقنامه 18 نوامبر 2020 مطرح است.
داویت کاراپتیان توضیح می دهد: اینکه چه نقطه پایانی ثبت خواهد شد، پس از “کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد” (COP-29) که در ماه نوامبر سال جاری در آذربایجان برگزار می شود، مشخص خواهد شد.
وی در این زمینه نگرانی های وزارت خارجه جمهوری ارمنستان را یادآور می شود.
“من فکر می کنم اگر طرف ارمنی، به اصطلاح، با تأمین آن کریدور به صورت همجواری موافقت نکند، راهحل نظامی وجود دارد و هست که طرف آذربایجانی مستقیماً در متن به آن اشاره می کند، بدون محدودیت. ضمناً وزارت امور خارجه جمهوری ارمنستان رسماً اعلام کرد که احتمال تهاجم نظامی آذربایجان پس از کنفرانس “COP-29″ تا اشغال سیونیک بسیار زیاد است.”
