ارمنستان تنها چند ماه فرصت دارد تا فضای مناسب پیرامون کنفرانس آب و هوا که در ماه نوامبر در باکو برگزار می شود، ایجاد کند.
در حال حاضر شرایطی ایجاد شده است که کنفرانس COP 29 هم برای ارمنستان و هم برای آذربایجان اهمیت سیاسی و تصویری دارد. چه کسی چه نتایج یا پیامدهای منفی را دریافت خواهد کرد بستگی به گام های کشور دارد.
به گزارش “رادیوی عمومی ارمنستان” در همین راستا لوئیس مورنو اوکامپو، دادستان سابق دیوان کیفری بین المللی در صفحه ایکس خود پیشنهادی را به ارامنه ارائه کرد.
لوئیس مورنو اوکامپو، دادستان سابق دادگاه کیفری بین المللی، پیشنهاد می کند که کمپین رسانه ای علیه کنفرانس بین المللی آب و هوا COP 29 در آذربایجان برگزار شود. دادستان سابق تصمیم به برگزاری کنفرانس در باکو را که آذربایجان آن را “کنفرانس صلح احزاب” می نامد، مشکل ساز می داند. در همین حال، اوکامپو یادآوری می کند که تنها در سال 2023، مشاور ویژه سازمان ملل در زمینه پیشگیری از نسلکشی تهدیدی مستمر را در شش مورد از جمله قرهباغ کوهستانی فاش کرد.
اوکامپو پیشنهاد آذربایجان برای امضای توافقنامه صلح در این کنفرانس را در صورتی که گروگان های ارمنی و سایر زندانیان سیاسی بدون قید و شرط آزاد نشوند، پوچ و بی معنی می داند.
به گفته اوکامپو، کمپین رسانهای سازماندهی شده توسط ارامنه در سراسر جهان، روزنامهنگاران، نمایندگان و سازمانهای غیردولتی شرکتکننده در COP 29 را مجبور می کند تا از آذربایجان در مورد گروگانها و زندانیان سیاسی ارمنی پاسخ بخواهند.
دادستان سابق دیوان کیفری بین المللی نوشت: “هدف روشن است. بیست و نهمین کنفرانس احزاب، که واقعاً طرفدار صلح است، باید با آزادی گروگانها و زندانیان سیاسی ارمنی از باکو مشخص شود. جوامع ارمنی، برای COP 29 واقعاً صلح آمیز که از 23 ژوئیه شروع می شود، آماده شوید. شما می توانید COP 29 را برای رسیدگی نه تنها به تغییرات آب و هوا، بلکه حقوق بشر و عدالت نیز دریافت کنید. ارمنی ها، وقت آن است که پیشگام تغییر باشید. پست بگذارید، نظر دهید و صدای خود را بلند کنید. بسیاری از جمله من به شما خواهند پیوست.”
مزخرفات زیست محیطی کنفرانس آب و هوا باکو
کنفرانس بین المللی آب و هوا COP 29 در واقع اهداف و لایه های مورد علاقه متفاوتی دارد. آذربایجان با برپایی رویداد بزرگ بین المللی در باکو، سعی در ایجاد فضایی مطلوب برای خود دارد و تصویری مغایر با واقعیت از خود نشان می دهد. اولین هدف “موضوعی” کسب مقام “پیشرو” در مسائل آب و هوا و حفاظت از محیط زیست در منطقه است. چندین ماه پیش، تعدادی از سازمانهای غیردولتی جمهوری ارمنستان تلاش کردند تا چشمان جامعه جهانی را باز کنند. نازلی واردانیان، رئیس سازمان غیردولتی نهاد جنگل های ارمنستان، وکیل مدافع محیط زیست در گفتگو با “رادیولور” گفت: “با ارسال پیامی به ساختارهای بین المللی خواستار تحریم کنفرانس بین المللی باکو در مورد موضوع آب و هوا شدند.”
در برخی موارد پاسخ هایی دریافت شده است.
“آذربایجان مشکلات زیست محیطی بزرگی دارد، زیرا کشور تولیدکننده گاز و نفت است و هنجارهای زیست محیطی رعایت نمی شود و کل حوزه دریای خزر آلوده است، هوا آلوده است، آب ها آلوده است. در ساختارهای بین المللی پروتکل های بسیار زیادی در مورد آن وجود دارد. اما چون عضو همه کنوانسیون ها نشده اند، نمی توانند این همه فشار بیاورند، هیچ هنجار بین المللی در مورد آنها صدق نمی کند، به همین دلیل هر کاری می خواهند انجام می دهند. با توجه به اینکه کشور آلوده کننده ای است که تاثیر منفی بر آب و هوا دارد، غیر دموکراتیک است، آزادی بیان وجود ندارد، مشارکت عمومی تضمین نمی شود، دادگاه ها در دسترس عموم نیستند و علاوه بر این، این کشوری است که اجازه تجاوز داده است و 120 هزار نفر از مردم قره باغ کوهستانی را به زور آواره کرده است. همه اینها با هم نشان می دهد که چنین مجمعی نمی توانست در آذربایجان برگزار شود.”
نازلی واردانیان متقاعد شده است که آذربایجان تلاش خواهد کرد تا مباحثات در این مجمع را به گونه ای سازماندهی کند که به سیاستی که طی سال ها شکل گرفته است وفادار باشد که نه به مشکلات زیست محیطی خود، بلکه به ارمنستان و دعواهایی که آذربایجان علیه ارمنستان تدارک دیده است اشاره کند.
“بازی” سیاسی کنفرانس آب و هوا باکو
اما قبل از کنفرانس، آذربایجان نیز سعی می کند نقش “صلح ساز” را ایفا کند و به ارمنستان پیشنهاد امضای سندی را در چارچوب کنفرانس می دهد. البته پیش از این، وی در مورد زمان مناسب برای امضای “توافقنامه صلح” صحبت کرده بود که نخست وزیر ارمنستان در پاسخ گفت: “همیشه زمان خوبی برای امضای “توافقنامه صلح” است و بارها تاکید کرده است که آماده است در یک ماه سند را تکمیل و امضا کند. با توجه به اینکه دعوت نامه باکو قبلاً به نام وزیر خارجه ارمنستان ارسال شده است، اکنون امضای سند “اصول” واقع بینانه تلقی می شود. با در نظر گرفتن تغییرات روحی آذربایجان، اکنون بحث های فعالی در زمینه سیاسی در جریان است که در چه صورتی ارمنستان می تواند در کنفرانس باکو شرکت کند.
تنها یک دلیل برای آرام سرکیسیان، رئیس حزب “جمهوری” و نخست وزیر سابق برای رفتن به باکو وجود دارد:
“این بستگی به این دارد که آذربایجان از اصطلاح “توافق اصول کلی” چه معنایی داشته باشد، اگر منظورش این است که علی اف توافقنامه را با اعلامیه آلماتی امضا می کند، برای پیشبرد روند مرزبندی با نقشه های 1975-1976 یا آخرین نقشه ها، یعنی اگر با اصول آماده باشد که به صورت شفاهی در پراگ موافقت کرد، سپس در سوچی و غیره، آن را امضا کند، به عنوان اصول اولیه بنویسد و زیر آن امضا کند، در این صورت می توانید بروید و امضا کنید. ما تا به امروز در جریان مذاکرات با آذربایجان بر سر بسیاری از اصول به توافق رسیده ایم، اما هرگز امضا نشده است. اگر قرار است بروند، به سادگی اعلام می کنند که رفتن بی معنی است. اگر علی اف بگوید: اگر بیایی امضا می کنیم، پس ارزش رفتن را هم دارد.”
“ارزش” حقوقی کنفرانس آب و هوا باکو
موضوع شرکت ارمنستان در کنفرانس آب و هوای باکو نیز “ارزش حقوقی” دارد که میلنا مایلیان، وکیل آمریکایی-ارمنی تبار، یکی از بنیانگذاران مرکز “حقیقت و عدالت” در گفت و گو با “خبر اول” درباره آن صحبت کرده است.
وی گفت: “ما در ماه آوریل شکایتی به دادگاه کیفری بینالمللی علیه آذربایجان، علیه علی اف، علیه بسیاری از مقامات بلندپایه ارائه کردیم و این برای ما بسیار مشکلساز است. باید درک کرد که اگر چنین دعوتی پذیرفته شود چه جنبه های مثبتی می تواند داشته باشد؟ شاید دلایلی وجود داشته باشد که ما از آن بی اطلاعیم، اما صرفاً پذیرفتن دعوت، حضور و مشارکت، به نظر من، برای فرآیندهایی که اکنون وجود دارد، خوب نخواهد بود. آنها می توانند مشکلات بسیار جدی ایجاد کنند.”
به گفته مایلیان، کار در راستای نظام ارزشی کنفرانس در ماه های آینده حائز اهمیت است تا هر شرکت کننده ای که به کنفرانس باکو می رود به خوبی بداند که به کشوری می رود در جایی که کنوانسیون های مختلف بین المللی نقض شده است، احکام و تصمیمات موقت دادگاه های بین المللی مختلف نادیده گرفته شده و بسیاری از اسرای جنگی در روزهای برگزاری کنفرانس در آنجا نگهداری می شوند.
