به گزارش رادیوی عمومی ارمنستان نخست وزیر ارمنستان در مراسم تحلیف رئیس جمهور منتخب جمهوری اسلامی ایران در تهران شرکت کرد و دو دیدارها با رهبری آن کشور داشت. از روابط ارمنستان و ایران در دوره ریاست جمهوری جدید ایران چه انتظاری می رود و آیا اصول ترک زبانی وی در آنها قابل توجه خواهد بود؟
اینها سوالاتی است که کارشناسان با در نظر گرفتن ویژگی های حاکمیت ایران از قبل به آنها پاسخ می دهند.
ارمنستان پیش از هرچیز با شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رئیس جمهور منتخب ایران، بر اهمیت روابط با جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد.
دبیر شورای امنیت و معاون وزیر امور خارجه نیز از جمله هیئتی به سرپرستی نخست وزیر ارمنستان هستند که برای سفر کاری عازم ایران شدند. اما بگیجانیان ایران شناس، کارشناس وابسته انستیتوی امور بین الملل و امنیت ارمنستان، به رادیولور گفت: این اقدامی است که برای کشور همسایه مهم است.
وی گفت: خوب است که ما فعال هستیم. همین قدر علی اف اعلام کرد که تسلیت می گوید، از آخرین کسانی است که رئیسی و غیره و غیره را دیده است، اما در مراسم تشییع جنازه او شرکت نکرد. ارمنستان در سطح بالایی شرکت کرد. من آنها را مثبت ارزیابی می کنم، باید اینطور باشد. ما باید فعال باشیم، اگر رفتیم ما را می پذیرند و اگر بگوییم اروپا چه می گوید، آمریکا چه می گوید، بگذار هر چه می خواهند بگویند. به نفع ما، اگر آنچه را که ما نیاز داریم از ایران بدهند، لطفا.
در این زمینه، نکته قابل توجه این است که به جای علی اف، نخست وزیر آذربایجان در مراسم تحلیف رئیس جمهور منتخب ایران شرکت می کند که خود احتمال دیدار حتی غیررسمی سران ارمنستان و آذربایجان در تهران را از بین می برد.
نخست وزیر ارمنستان پیش از مراسم تحلیف دو دیدار خصوصی در تهران با حضرت آیت الله سید علی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی و مسعود پزشکیان رئیس جمهور تازه منتخب ایران داشت.
بر اساس گزارش های رسمی، در دیدار با رهبر معظم انقلاب اسلامی، طرفین ابراز عقیده کردند که ارمنستان و ایران به گام های خود در جهت توسعه روابط گرم و دوستانه به نفع پیشرفت دولت ها و ملت ها ادامه خواهند داد. پزشکیان به نوبه خود توسعه مستمر روابط در زمینه های سیاسی، اقتصادی و بشردوستانه در زمینه همکاری با ارمنستان دوست را برشمرد.
نخست وزیر ارمنستان تاکید کرد که همکاری چندجانبه با ایران برای ارمنستان از اهمیت بالایی برخوردار است که مبتنی بر احترام و درک متقابل است. رهبران ارمنستان و ایران در این دیدار درباره طیف گسترده ای از موضوعات مرتبط با تقویت روابط تجاری و اقتصادی گفتگو کردند و به اجرای برنامه های مشترک جدید در زمینه های بهداشت و درمان، آخرین فناوری ها، آموزش، علم و فرهنگ اشاره کردند.
کارشناسان امور ایران درک این موضوع را مهم میدانند که سیاست خارجی ایران توسط رهبر ایران تعیین میشود، بنابراین تغییرات شدیدی در روابط ارمنستان و ایران در دوره ریاست جمهوری مسعود پزشکیان پیشبینی نمیکنند. اما بیگیجانیان ایران شناس معتقد است این که پزشکیان ترکی صحبت می کند و همچنین تفاوت مواضع ارمنستان و ایران در رابطه با غرب، عاملی برای تغییر روابط نیست. او تاکنون از انگیزه های ایران راضی است.
او قبلاً اعلام کرده بود که ایران مخالف تغییر مرزها است. این یکی از خطوط اصلی سیاست خارجی آنهاست که هسته سخت تر دولت را تعیین می کند. اما در همه موارد رئیس جمهور نیز نقش دارد. فکر میکنم در مورد این رئیسجمهور، حتی این که دیدگاههای او هم طرفدار ترکیه است، ضرری به ما وارد نمیکند. در کل مخالف روابط ارمنستان با کشورهای خارجی نیستند. مثلاً اگر سیاست درستی داشته باشیم، مثلاً عمان است، قطر است، آنها میانجی ایران و آمریکا هستند. اگر دیپلماسی خوبی داشته باشیم می توانیم نقش میانجی را بازی کنیم. ما می توانیم ایران- اتحادیه اروپا، ایران-آمریکا میانجیگری کنیم. ما نمی توانیم بگوییم که آنها مخالف هستند. البته اگر نیروهای آمریکایی بیایند و غیره و غیره ممکن است مخالف باشند، اما در این صورت وقتی روابط خوب است، مخالف نیستند.
در مرحله قبل و بعد از انتخابات، اطلاعات مختلفی در مورد منشأ و مبانی سیاسی مسعود پزشکیان منتشر شد. اکنون تمامی ادعاها مبنی بر آذربایجانی بودن پزشکیان تکذیب می شود. در واقع او در جریان انتخابات بر رای دهندگان ترک زبان، کرد زبان و اصلاح طلب تاکید کرد که به او اجازه داد در انتخابات پیروز شود.
پزشکیان نقش یک تغییر دهنده را بازی می کرد، فردی که از آغوش مردم بیرون آمده بود. اما پویا حسینی، تحلیلگر سیاسی ایرانی، تصریح می کند: او آذربایجانی نیست، ملیت آذربایجانی هم ندارد. او نماینده مردم آذری زبان ایران است. بدون شک اول از همه از منافع ایران، امنیت ایران و قانون اساسی ایران محافظت خواهد کرد. جای نگرانی نیست. سیاست ایران در منطقه و به طور کلی با تغییر رئیس جمهور تغییر نخواهد کرد. ایران برنامه های بلندمدتی در روابط بین الملل دارد و همه روسای جمهور و همه دولت ها باید این مسیر را ادامه دهند. او قطعا برای بهبود روابط با ترکیه و آذربایجان تلاش خواهد کرد اما در گفتگو با نخست وزیر ارمنستان به «خط قرمزهای» ایران اشاره کرد.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه مرز ارمنستان و ایران یک مرز کوتاه است، اما مرز “امید و صلح” است. این نشان دهنده نگرش او نسبت به ارمنستان است.
نخست وزیر ارمنستان نیز پیش از مراسم تحلیف، پروژه «تقاطع صلح» دولت ارمنستان و اصول آن را با هدف رفع انسداد کانال های ارتباطی بین منطقه ای به رئیس جمهور تازه منتخب ایران تقدیم کرد. به گفته پاشینیان، طرف ارمنی برای مشارکت طرف ایرانی در ساخت بزرگراه شمال-جنوب به ویژه بخش آگارک-کاجاران ارزش قائل است. همچنین بر اهمیت نوسازی پاسگاه مرزی ارمنستان و ایران تاکید شد.
رئیس جمهور ایران نیز به نوبه خود بر تلاش مستمر برای برقراری صلح و ثبات در منطقه تاکید کرد و بر لزوم حل و فصل همه مسائل از طریق گفتگو تاکید کرد.
