به گزارش رادیوی عمومی ارمنستان وزرای خارجه 5 کشور از 6 کشور منطقه در 18 اکتبر در استانبول دیدار خواهند کرد. گرجستان در نشست عادی پلت فرم «3+3» شرکت نخواهد کرد، ارمنستان، روسیه و ایران پیش از این حضور خود را تایید کرده اند.
این سومین جلسه پلتفرم ایجاد شده به پیشنهاد ترکیه پس از جنگ 44 روزه است. اولین جلسه در قالب «3+3» در سال 2021 در مسکو و دومین جلسه سال گذشته در تهران برگزار شد.
آرا پوقوسیان، کارشناس علوم سیاسی، پیش از سومین نشست استانبول کشورهای شرکت کننده در این قالب، یادآور می شود که پلت فرم منطقه ای “3+3” مشورتی است. وی در مورد اثربخشی فرمت ترکیه، ایران، روسیه، ارمنستان، آذربایجان تردید دارد و انتظاری هم از دیدار آتی ندارد. او فکر می کند که موضوع رفع انسداد ارتباطات محور جلسه آتی خواهد بود.
وی گفت: برخلاف دیگر بازیگران غیرمنطقه ای، آنها سعی می کنند نشان دهند که بازیگران مهم منطقه هستند و در صورت تمایل می توانند به توافق برسند. اما معتقدم سومین نشست پلاتفرم «3+3» هم نمی تواند مثمر ثمر باشد که یکی از دلایل آن عدم اجماع عمومی در مسائل منطقه ای و رفع انسداد ارتباطات است. من فکر می کنم موضوع اصلی بحث، مشکل ارتباطات منطقه ای خواهد بود، جایی که همه طرف ها دارای منافع مشترک و مجزا هستند. ایران با ترکیه، آذربایجان و حتی روسیه از برخی جهات در زمینه باز شدن ارتباطات تناقضاتی دارد.
آنی بدلیان سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری ارمنستان تایید کرد که آرارات میرزویان وزیر امور خارجه در سومین نشست پلاتفرم «3+3» که قرار است 18 اکتبر در استانبول برگزار شود، شرکت خواهد کرد.
زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت: لاوروف وزیر خارجه روسیه نیز در این نشست شرکت خواهد کرد.
پیش از این، تهران اطمینان داده بود که آمادگی دارد در نشستی که در ترکیه در قالب منطقه ای برنامه ریزی شده است، شرکت کند.
هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه پس از گفتگو با امان الصفدی وزیر امور خارجه اردن در آنکارا از ادامه رایزنی با کشورهای منطقه در قالب 3+3 خبر داد.
گرجستان اما از همان ابتدا به دلیل تضادهای موجود با روسیه این پلتفرم را رد کرد. تفلیس در دو دیدار قبلی شرکت نکرده و در سومی هم شرکت نخواهد کرد.
وزارت امور خارجه آن کشور تصریح کرده است که گرجستان مدت ها پیش اعلام کرده که با این فرمت کار نمی کند.
آرا پوقوسیان، کارشناس مسائل سیاسی، با در نظر گرفتن تضادهای کشورهایی که بخشی از این قالب هستند، رسیدن به یک مخرج مشترک در هر موضوعی را بعید می داند، اما این را نیز رد نمی کند که در مرحله ای نیاز به این پلت فرم احساس شود.
وی گفت: نیاز به پلت فرم ممکن است در مقطعی واقعا مرتبط باشد، ما در مورد آینده قابل پیش بینی صحبت نمی کنیم، اما در آینده ای دور، زمانی که نظم جدید جهانی وارد مرحله تحکیم خود شود، در آن لحظه ممکن است این بستر مثمر ثمر باشد و بتواند مشکلات خاصی را در منطقه حل کند.
سکوی «3+3» پس از جنگ 44 روزه به ابتکار ترکیه و با حمایت مسکو شکل گرفت. مبنا رویکرد حل نان های منطقه ای در منطقه بود.
آرمن واردانیان ایران شناس مشارکت ارمنستان در این قالب را مناسب نمی داند. او می گوید که اهداف واقعی کشورهایی که در این پلتفرم گنجانده شده اند بیش از پیش قابل مشاهده است.
وی گفت: من هیچ انتظار جدی ندارم. من فکر می کنم که شرکت در آن قالب به نفع ارمنستان نیست، زیرا کشورهایی که در آن گنجانده شده اند – روسیه، ترکیه، ایران و آذربایجان – یک هدف مشترک دارند. بیرون راندن غرب از منطقه و حل مسائل با نیروهای خودی و این به نفع ما نیست زیرا نفوذ قوی غرب در این منطقه به ارمنستان این فرصت را می دهد که در بسیاری از مسائل سیاست و مانور متعادلی داشته باشد.
در روند تنظیم روابط ارمنستان و ترکیه، فرستاده ویژه ارمنستان، روبن روبینیان، در یکی از گفتگوهای پروژه “چهارراه صلح”، بر اهمیت فرمت “3+3” نیز در چارچوب توافقنامه تاکید کرد.
وی گفت: ما این قالب را مفید می دانیم زیرا فرصت هایی را برای بحث در مورد مسائل منطقه ای ایجاد می کند. در زمینه «چهارراه صلح» نیز این قالب مهم است، زیرا «چهارراه صلح» به منطقه ما اشاره دارد و کشورهایی که درگیر هستند نیز از این منطقه هستند و به نظر من اجرای این برنامه است به نفع همه کشورهای منطقه ما است.
به گفته وی همه کشورهای منطقه از رفع انسداد راه های ارتباطی از جمله «کریدور میانی» صحبت می کنند، اما به دلیل وجود منافع و تضادهای ژئوپلیتیکی اجرا نمی شود. ترکیه و آذربایجان مرتبا تاکید می کنند که مشکلات در منطقه باید حل شود. «چهارراه ارمنی» سنگ محک «3+3» است.
اولین نشست در این قالب در سطح معاونان وزیر خارجه در مسکو و دومین نشست در سطح وزرای خارجه سال گذشته در تهران برگزار شد.
