ارمنستان برای صلح آماده است، ترکیه به آن خوشبین است، در حالی که نزدیکی راهبردی آذربایجان با اسرائیل معادلات منطقه را بسته است.
به گزارش “نیوز ای ام” این مطلب را روزنامه ترکیه ای Baran Dergisi می نویسد.
در مقاله آمده است: “موانع واقعی روند صلح چیست: قانون اساسی ارمنستان یا محاسبه نامرئی دیپلماتیک ثبات؟”
به نظر می رسد مذاکرات طولانی مدت صلح بین آذربایجان و ارمنستان به بن بست رسیده است.
جیحون بایراموف وزیر امور خارجه آذربایجان بیان کرد: “تا زمانی که قانون اساسی ارمنستان اصلاح نشود، صلح برقرار نخواهد شد.”
از سوی دیگر، نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان می گوید: “ما برای صلح آماده ایم”.
اما آیا قانون اساسی واقعاً اینقدر مهم است؟ یا محاسبات استراتژیک عمیق تری پشت این فرآیند وجود دارد؟
به گفته کارشناسان، نقش روابط اسرائیل و آذربایجان در کند کردن روند صلح را نمی توان نادیده گرفت.
سکوت آذربایجان به ویژه با وجود نسل کشی و کشتار در نوار غزه و همچنین مشارکت نظامی این کشور با اسرائیل به خوبی نشان می دهد که محور سیاست خارجی باکو بر چه اساسی استوار است. به لطف حمایت قابل توجه اسرائیل در طول جنگ 2020 قره باغ کوهستانی، آذربایجان از آن زمان روابط نظامی خود را با تل آویو تعمیق بخشیده است.
در این زمینه بدیهی است که در صورت دستیابی آذربایجان به صلح واقعی و پایدار با ارمنستان، روابط دیپلماتیک این کشور با ترکیه عادی خواهد شد. با این حال، این نگرانی وجود دارد که این وضعیت پیامدهای ژئوپلیتیکی نامطلوبی برای اسرائیل داشته باشد.
در عین حال که ترکیه موضع روشن و سختگیرانه ای در قبال مسئله فلسطین دارد، ادامه روابط نزدیک آذربایجان با اسرائیل نشان می دهد که “مشارکت منافع” به جای “قانون برادری” حاکم است.
ترکیه آماده است در صورت برقراری صلح بین آذربایجان و ارمنستان مرزهای خود را با ارمنستان باز کند اما این واقعیت که این صلح مدام به تعویق می افتد نشان می دهد که روابط علی اف با تل آویو بر صلح منطقه ای اولویت یافته است.
ایروان پیشنهاد انحلال گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا را می پذیرد و خواهان ایجاد کمیسیون مشترک برای بررسی نقض آتش بس است.
در چنین فضایی، موضع آذربایجان مبنی بر اینکه “بدون اصلاح قانون اساسی ارمنستان صلح برقرار نخواهد شد” حاکی از آن است که روند صلح نه به دلایل “واقعی”، بلکه از طریق سیاست “تاخیر استراتژیک” در حال خرابکاری است.
به گفته دکتر عثمان قاضی کندمیر، کارشناس روابط بین الملل، اتحاد عمیق آذربایجان با اسرائیل، آن را به کشور حائل منطقه ای علیه ایران تبدیل کرده است.
در این شرایط، صلح با ارمنستان به عنوان اولویت استراتژیک برای آذربایجان متوقف می شود، زیرا صلح پایدار مستلزم ایجاد تعادل جدید در روابط با ترکیه است.
چنین توازنی می تواند توانایی اسرائیل برای مانور در منطقه را محدود کند. در عین حال، آذربایجان به لطف حمایت هایی که از تل آویو دریافت می کند، در برابر ایران احساس قدرت بیشتری می کند. نقش متعادل کننده ترکیه در منطقه نشان می دهد که به تعویق انداختن روند صلح در درازمدت به این کشور آسیب می زند. زیرا برادری نه تنها در پیروزی، بلکه در محاسبه نیز صداقت را می طلبد. در حالی که صلح بین آذربایجان و ارمنستان ظاهراً وابسته به انحلال قانون اساسی و ساختارهای دیپلماتیک قدیمی است، معادله پیچیده تری پشت آن وجود دارد.”
