برای من روشن است که این درگیری به خودی خود پایان یافته است، اما صلح کامل برقرار نشده است. این مطلب را تام دی وال، عضو ارشد کارنگی اروپا، در مصاحبهای با Factor TV بیان کرد.
به گفته وی، اظهارات رهبر آذربایجان کاملاً دوگانه است: گاهی اوقات او به وضوح بیان میکند که صلح نزدیک است و شریک قابل اعتماد او نخست وزیر ارمنستان، نیکول پاشینیان، است.
از سوی دیگر، او اظهارات مشابهی مانند سالهای گذشته در مورد درگیری و قره باغ بیان میکند.
دی وال تأکید میکند: “برای من تعجبآور نیست که چنین درگیریهایی فوراً پایان نمییابند. و البته، دیدگاههای مختلفی در مورد این وضعیت وجود دارد. برای آذربایجان، این نوعی اعتبارسنجی بینالمللی برای پیروزی آنها در سالهای اخیر است.
البته این مسئله رقابتی است و آذربایجان اکنون خود را برنده می داند. و البته، آنها خود را متجاوز نمیدانند، آنها هنوز هم معتقدند که تنها متجاوز طرف ارمنی بوده است.”
او معتقد است که تناقضات ادامه خواهد یافت و این اجتنابناپذیر است، اما او همچنین فکر نمیکند که درگیری در مرحله “داغ” ادامه یابد. در مورد باز شدن مرزها، توماس دی وال تأکید کرد که اگر تصمیمات فقط به ارمنستان بستگی داشت، مرزها باز میشدند و توافق صلح امضا میشد.
“اما آذربایجان عجلهای برای برنده شدن ندارد. آذربایجان احتمالاً میخواهد در برخی جهات، مثلاً در رابطه با پروژه TRIPP، پیشرفتی ببیند. در این زمینه، ترکیه… بیایید واضح باشیم: من فکر میکنم که نهاد ترکیه، منابعی که من با آنها صحبت کردم، مثلاً در وزارت امور خارجه ترکیه، آنها درک میکنند که روند حل و فصل باید پیش برود، که اکنون آنها شریک خوبی به نام پاشینیان دارند. من میگویم که این منافع سیاست خارجی ترکیه است.”
با این حال، به گفته وی، منافع رهبر ترکیه نیز وجود دارد. او میگوید که اردوغان علیاف را نزدیکترین متحد خود میداند، همچنین منافع مالی و تجاری آذربایجان در ترکیه وجود دارد.
وی اضافه می کند: «برخی موارد مجاز هستند، مثلاً همکاری دیپلماتها در کنفرانسهای بینالمللی، پروازهای خطوط هوایی ترکیه به ایروان… اما اردوغان برای چنین گام بزرگی مانند باز کردن مرز ترکیه، منتظر تأیید آذربایجان است.»
در مورد قره باغ کوهستانی، دی وال تأکید میکند که در این مدت اشتباهات زیادی، از جمله توسط جامعه بینالمللی، رخ داده است.
دی وال گفت: “اما اکنون ما در واقعیت متفاوتی زندگی میکنیم. قره باغ کوهستانی در واقع وجود ندارد، ارمنیهای قره باغ کوهستانی به طرز بسیار غمانگیزی آنجا را ترک کردند.
در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد… من می گویم که اگر توافق صلح امضا شود، مرزها باز شوند، پس از مدتی ممکن است یک سوال منطقی پیش بیاید که ارمنیها میتوانند از آذربایجان، آذربایجانیها – ارمنستان بازدید کنند و در این صورت ارمنیهای قره باغ این فرصت را خواهند داشت که از گورستانها، بناهای تاریخی و کلیساها بازدید کنند. من در مورد اقامت صحبت نمیکنم، بلکه صرفاً در مورد بازدید.”
