نشریه ” دوسیه” به دخالت روسیه در انتخابات پارلمانی ژوئن ۲۰۲۶ ارمنستان پرداخته است.
در اوایل آوریل ۲۰۲۶، کرملین میزبان دیداری بین ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، و نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان بود. این دیدار پیش از انتخابات پارلمانی که قرار است ۷ ژوئن ۲۰۲۶ در ارمنستان برگزار شود، برگزار شد.
در زمان سفر پاشینیان به مسکو، ایروان عضویت خود در سازمان پیمان امنیت جمعی را به حالت تعلیق درآورده و تمایل خود را برای ایجاد روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا و ایالات متحده ابراز کرده بود. پوتین در مورد انتخابات و نیروهای طرفدار روسیه که در آن دخیل بودند، خاطرنشان کرد که کرملین در فرآیندهای انتخاباتی یک کشور همسایه دخالت نمیکند.” دوسیه ” مینویسد، البته این درست نیست.
همانطور که این مرکز متوجه شد، مسکو تصمیم گرفته است که در این انتخابات به هیچ کاندیدایی تکیه نکند. دانشمندان علوم سیاسی و متخصصان فناوری سیاسی مرتبط با روسیه در تلاشند تا همزمان از چندین نیروی سیاسی حمایت کنند که همکاری با آنها ممکن است برای روسیه مفید باشد. مرکز “دوسیه ” موفق شده است اسناد داخلی دانشمندان علوم سیاسی روسیه را که با چندین نامزد ارمنی کار میکنند، به دست آورد و تجزیه و تحلیل کند. هدف آنها “تضعیف نخست وزیر فعلی نیکول پاشینیان و مسیر سیاست خارجی او و همچنین ایجاد ائتلاف پس از انتخابات” است.
همانطور که اسناد داخلی دانشمندان علوم سیاسی روسیه که توسط “دوسیه” به دست آمده است نشان میدهد، موضوع “ردپای روسیه” ساخته و پرداخته مخالفان کاراپتیان نبوده، بلکه یک واقعیت بوده است. در سال ۲۰۲۵، نارک کاراپتیان، برادرزاده سامول کاراپتیان، میلیاردر ارمنی ساکن روسیه، بنیانگذار و رئیس گروه تاشیر و عضو حزب ارمنستان قوی، مردم ارمنستان را متقاعد کرد که “اطلاعات مربوط به ردپای روسیه” در مبارزات انتخاباتی عمویش دروغ بوده است.
طبق گزارشهای به دست آمده توسط “دوسیه” از اوایل سال ۲۰۲۳، کارشناسان طرفدار کرملین پیشنهاد کردند که کرملین به دنبال یک نیروی سیاسی جدید در ارمنستان باشد (پیشنهاد شده بود که جنبش اپوزیسیون “میاسین” متشکل از نیروهای عمومی و سیاسی در نظر گرفته شود)، که همکاری با آن به جلوگیری از چرخش شدید ایروان به سمت اروپا و عضویت در اتحادیه اروپا کمک کند. نویسندگان این سند همچنین پیشنهاد کردند که به “الیگارشهای ارمنی ساکن روسیه” که “به طور مؤثر بر فرآیندهای اجتماعی-سیاسی جمهوری ارمنستان تأثیر میگذارند” توجه شود. شاید حتی در آن زمان، کرملین همکاری با کاراپتیان را به ویژه امیدوارکننده میدانست.
اسناد متخصصان سیاسی روسیه همچنین اقداماتی را برای تغییر اوضاع پیشنهاد کرده است، زیرا جامعه ارمنستان از رهبران به اصطلاح اپوزیسیون قدیمی ناامید شده است و به عنوان رهبر جدید آن، “کلیسای حواری ارمنی و دیاسپورای ارمنی، در درجه اول در روسیه، ایالات متحده و فرانسه” پیشنهاد شده است. این برنامه شامل کاهش نفوذ مقامات بر فضای اطلاعاتی، ایجاد کنترل بر دستور کار و ایجاد یک مرکز رسانهای بود که قرار بود منابع اپوزیسیون را متحد کند، مطالب را تهیه کند و اعتراضات، از جمله اعتراضات علیه نیکول پاشینیان و همسرش آنا هاکوپیان را هماهنگ کند.
توجه ویژهای به تغییر برداشت از روسیه در ارمنستان شد. پیشنهاد شد که از طریق ابتکارات بشردوستانه، آموزشی و فرهنگی، برداشت از فدراسیون روسیه به عنوان یک کشور غیردوست تغییر کند. رویکرد قبلی مبتنی بر کمکهای بلاعوض قرار بود با تأکید بر روابط سودمند متقابل جایگزین شود. همچنین هدف آن تقویت ارتباط روسیه با بهترین سالهای شکوفایی ارمنستان در آگاهی عمومی بود.
علاوه بر این، دانشمندان علوم سیاسی و متخصصان فناوری طرفدار کرملین پیشنهاد ایجاد همکاری با جوامع ارمنی روسیه، ایالات متحده، فرانسه و خاورمیانه را دادند. آنها قصد داشتند ارمنستان را به عنوان خانه مشترک همه ارمنیها معرفی کنند و از مسئله تبعیض سیاسی علیه دیاسپورا به عنوان بهانهای برای اعتراض به سیاستهای پاشینیان و مشارکت دادن دیاسپورا در فرآیندهای سیاسی داخلی استفاده کنند.
بخش اقتصادی این برنامه شامل اقداماتی برای افزایش وابستگی ارمنستان به روسیه، از جمله بهرهبرداری از منابع دیاسپورای ارمنی وفادار به مسکو بود. در عین حال، قرار بود منابع مالی گروه پاشینیان در روسیه شناسایی و کاهش یابد.
وظیفه بخش غیردولتی کنترل سازمانهای مردمنهاد ارمنی بود که پس از انحلال USAID بدون بودجه مانده بودند. در حوزه سیاسی داخلی، قرار بود یک ایدئولوژی جدید پیشنهاد شود که بتواند نارضایتی مردم را متحد کند و تصویری از آینده ارائه دهد که با اصول اصلی هویت ارمنی مطابقت داشته باشد. این مفهوم قرار بود در مقابل ایده “ارمنستان واقعی” نیکول پاشینیان قرار گیرد و تصویر “ارمنستان زیبای آینده” را ترویج دهد.
سامول کاراپتیان قرار بود “ناجی” مردم ارمنستان باشد، شخصیتی که تصویرش بتواند تقاضای تجدید قدرت را برآورده کند، نامزدی که هیچ ارتباطی با “اپوزیسیون قدیمی”، “طایفه قره باغ” یا گروه پاشینیان نداشته باشد.
کاراپتیان بنیانگذار و رئیس گروه تاشیر، یک شرکت هلدینگ بزرگ روسی مستقر در مسکو است که بیش از ۲۰۰ شرکت را متحد میکند و تقریباً ۴۵۰۰۰ کارمند دارد. وبسایت رسمی تاشیر تأکید میکند که کاراپتیان یکی از بزرگترین شرکتهای هلدینگ متنوع با اهمیت فدرال در روسیه را ایجاد کرده است و جوایز روسی و ارتباطات او با دولت و محافل کلیسای روسیه را فهرست میکند. در پایگاههای داده روسیه، محل کار او در سال ۲۰۰۶ با عنوان ” ИЦ 1706 ФСБ ” ذکر شده بود. همانطور که یک منبع در وزارت امور داخلی به The Insider توضیح داد، این عنوان به مخبرین یا خارجیهایی که تحت کنترل ФСБ( سرویس امنیت فدرال روسیه)کار میکردند “اعطا” میشد. در ارمنستان، نام او با داراییهای استراتژیک، از جمله شرکت “شبکههای الکتریکی ارمنستان” مرتبط است.
کاراپتیان رسماً در ژوئیه ۲۰۲۵ از ایجاد یک “نیروی سیاسی اساساً جدید” خبر داد. این بیانیه پس از تشدید درگیری بین نخست وزیر پاشینیان و کلیسای حواری ارمنی منتشر شد که در آن کاراپتیان علناً در دفاع از کلیسای حواری ارمنی صحبت کرد. این تاجر به دعوت عمومی برای تصرف خشونتآمیز قدرت متهم شد و در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۵ دستگیر شد.
بلافاصله پس از دستگیری تاجر، سندی روی میز رئیس یکی از ادارات نهاد ریاست جمهوری روسیه قرار گرفت که طرح نامزدی کاراپتیان را شرح میداد. برای اولین مرحله از کار، در پایان ژوئیه ۲۰۲۵، قرار بود “محصول رسانهای پاشینیان در مقابل کاراپتیان” منتشر شود و همچنین یک کمیته کمک حقوقی برای تاجر ایجاد شود. قرار بود در روز تولدش، ۱۸ آگوست، ایجاد یک نیروی سیاسی جدید تا ۱ سپتامبر اعلام شود تا یک هلدینگ رسانهای ایجاد شود و یک کانال تلویزیونی راهاندازی شود، روز بعد استراتژی امنیت ملی منتشر شود و در روز استقلال ارمنستان، ۲۱ سپتامبر، برنامه “رفاه ملی” اجرا شود. از میان برنامههای ذکر شده، تنها اعلام ایجاد جنبش “راه ما” تقریباً به موقع اجرا شد. کاراپتیان این خبر را در ۱۳ آگوست ۲۰۲۵، از سلول انفرادی اعلام کرد. برادرزادهاش، نارک کاراپتیان، رئیس شورای هماهنگی جنبش شد.
طبق «”دوسیه ” در اوایل آگوست ۲۰۲۵، معاون رئیس “تاشیر”، هایک ایگناتیان، رئیس دفتر رابرت کوچاریان، رئیس جمهور سابق ارمنستان، ویکتور سوقومونیان، استراتژیست سیاسی و مشاور مدیر کل سازمان غیرانتفاعی “مناطق گفتگو”، هایک آجوگلیان، و دانشمند علوم سیاسی روس، گلب کوزنتسوف، که با کرملین همکاری میکند، به ساختمان ریاست جمهوری رسیدند.
پس از این جلسه، کارمندان موسسه تخصصی تحقیقات اجتماعی (ЭИСИ )، که ارتباط نزدیکی با دولت ریاست جمهوری دارد، شروع به کار فعال در مورد انتخابات ارمنستان کردند. به عنوان مثال، آنها دائماً نظرسنجیهای انتخاباتی را در داخل کشور انجام و تجزیه و تحلیل میکردند، برای نامزدهای مخالف پیشنهادهایی مینوشتند و گزارشهایی را به دولت ریاست جمهوری ارائه میدادند. استراتژیستهای سیاسی روسیه، ЭИСИ را “شاخهای از نهاد ریاست جمهوری” مینامند.
گلب کوزنتسوف، رئیس شورای متخصصان، به یکی از چهرههای اصلی در کار این موسسه در مورد انتخابات ارمنستان تبدیل شده و به عنوان معمار سیاسی پروژه ضد پاشینیان عمل میکند. طبق ” دوسیه” کوزنتسوف خود عضو لژ ماسونی افتخاری “جوزپه گاریبالدی” شماره ۴۹ در مسکو است که تحت نظارت لژ بزرگ روسیه فعالیت میکند. با این حال، این دانشمند علوم سیاسی ترجیح داده است که ارتباط خود را با این سازمان علنی نکند. همانطور که این آژانس گزارش میدهد، این دانشمند علوم سیاسی از سال ۲۰۱۴ در روسیه و پرتغال زندگی میکند.
آنچه کوزنتسوف در پیشنهادات خود به دولت ریاست جمهوری در تابستان ۲۰۲۵ نوشت، در پاییز به یک کمپین واقعی تبدیل شد: در ماه اکتبر، “راه ما” توانست ۵ هزار داوطلب را جمع کند. در آمادهسازی برای ثبت نام حزب، نارک کاراپتیان مصاحبهای با روزنامهنگار آمریکایی تاکر کارلسون انجام داد و در آنجا درباره دستگیری عمویش صحبت کرد.
با وجود شروع سریع، تیم روسی تردید داشت که این جنبش بتواند به جایگزینی برای اپوزیسیون قدیمی تبدیل شود. به گفته کوزنتسوف، به جای یک پروژه مستقل جدید، رأیدهندگان ارمنی همان رسانهها، همان پرسنل، همان ارتباطات سیاسی و همان لفاظیهای ضد پاشینیان را میبینند. کوزنتسوف مدل متفاوتی را پیشنهاد کرد: ایجاد یک “امید جدید” برای ارمنستان، که در آن وظیفه سامول کاراپتیان تجسم قدرت نیست، بلکه کمک به زنده کردن آن امید است. او به عنوان یک نمونه موفق، از بیدزینا ایوانیشویلی، نخست وزیر سابق گرجستان، مردی که دقیقاً به عنوان چهره یک پروژه سیاسی پیروز شد و نه به عنوان یک مدعی مستقیم برای این پست، نام برد.
کوزنتسوف از کمپین تاجر ارمنی ناراضی بود و نامزدی کاراپتیان برای پست نخست وزیری را خودویرانگر توصیف کرد. این دانشمند علوم سیاسی روس یکی از خطرات را عدم به رسمیت شناختن احتمالی اصلاحات قانون اساسی وعده داده شده توسط “ارمنستان قوی” دانست که به کاراپتیان اجازه میدهد پست نخست وزیری را به دست گیرد. در ارزیابی او، غرب ممکن است نه این تغییرات و نه مشروعیت او را به عنوان رئیس دولت به رسمیت نشناسد. چنین سناریویی میتواند به عنوان گامی از سوی استبداد تلقی شود و منجر به تحریم شود.
او همچنین معتقد بود که نامزدی کاراپتیان به عنوان تلاشی از سوی روسیه برای دخالت در انتخابات ارمنستان تلقی میشود.
از نظر قانونی، سامول کاراپتیان به دلیل تابعیت ارمنستان، روسیه و قبرس نمیتواند عضو پارلمان یا نخستوزیر ارمنستان باشد. در آوریل 2026، کاراپتیان تصمیم به اصلاح وضعیت گرفت و تصمیم خود را برای لغو دو تابعیت خارجی خود اعلام کرد. با این حال، بعید است که او بتواند این کار را قبل از انتخابات انجام دهد.
رتبهبندی کاراپتیان رو به کاهش است و پس از سفر جی. دی. ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، به ارمنستان، تشدید شده است. او در یک کنفرانس مطبوعاتی، آشکارا از نامزدی نیکول پاشینیان در انتخابات آینده حمایت کرد.
با این حال، کارکنان ЭИСИ ناامید نشدند. آنها نامزد دیگری به نام آرمان تاتویان داشتند. در اوت ۲۰۲۵، همزمان با نامزدی کاراپتیان، گزارشی در مورد پتانسیل تاتویان و جایگاه احتمالی او به عنوان “نامزد مترقی در انتخابات” در ارمنستان در ستاد ریاست جمهوری روسیه منتشر شد.
تاتویان یک وکیل ۴۴ ساله و بازرس سابق است. طبق یادداشت بیوگرافی او در دفتر ریاست جمهوری، او در یک مدرسه روسی تحصیل کرده، به زبان روسی صحبت میکند و رساله دکترای خود را به زبان روسی نوشته و از آن دفاع کرده است. او در سال ۲۰۱۶ در دوران ریاست جمهوری سرژ سارگسیان، رئیس جمهور ارمنستان، به عنوان بازرس منصوب شد، از نزدیک با کمیسر حقوق بشر روسیه همکاری داشته، در ایجاد اتحادیه بازرسان اوراسیا شرکت داشته، روابط محکمی با بازرسان مناطق روسیه برقرار کرده و با ساختارهای روسی که در چارچوب شورای اروپا و کمیسیون اقتصادی اوراسیا فعالیت میکنند، همکاری داشته است. او همچنین مرتباً با دیاسپورای ارمنی در روسیه ملاقات میکرد.
“دوسیه” نمیداند چه کسی کمپین تاتویان را تأمین مالی میکند، اما یکی از تخمینها توسط اکاترینا سوکولووا، معاون مدیر کل ЭИСИ ویرایش شده است و الکساندر گراسیموف، کارشناس ارشد مرکز مطالعات استراتژیک ЭИСИ ، مشغول تجزیه و تحلیل نتایج برخی نظرسنجیها در مورد ارمنستان بوده است.
طرف روسی نه تنها گزینه معرفی نامزدهای جداگانه، بلکه سناریویی را که در آن تاتویان و کاراپتیان میتوانند پس از انتخابات متحد شوند، نیز در نظر گرفت. همانطور که در سند داخلی دانشمندان علوم سیاسی روسیه ذکر شده است، هیچ تضاد ایدئولوژیک اساسی بین این دو سیاستمدار وجود ندارد؛ برعکس، برنامههای آنها میتواند به عنوان مکمل یکدیگر ارائه شود. کاراپتیان به عنوان مسئول جنبههای ژئوپلیتیکی، منابع و محافظهکاری معرفی میشود، در حالی که تاتویان مسئول جنبههای نهادی است که برای بخش میانهرو جامعه ارجحیت بیشتری دارد. این امر منجر به این نتیجه میشود که ائتلاف آنها میتواند اکثریتی ضد پاشینیان ایجاد کند، در حالی که اپوزیسیون “قدیمی” مرتبط با کوچاریان را از بین میبرد. در مرحله اول اجرای این طرح، پیشنهاد شد که یک مشارکت اعلام شود و اگر “راه ما” ثبت نمیشد، تاتویان میتوانست حدود ۴۰٪ از نمایندگان خود را به لیست خود اضافه کند.
اثربخشی کمپین انجام شده توسط دانشمندان علوم سیاسی روسیه را میتوان از طریق نتایج نظرسنجیهای جامعهشناختی انجام شده در ارمنستان ارزیابی کرد. تحلیل “مطالعه انتخابات ارمنستان” نشان میدهد که میزان محبوبیت پاشینیان در ماه مه ۲۰۲۶ به ۴۹ درصد افزایش یافته است و حزب “قرارداد مدنی” او برتری قابل توجهی نسبت به سایر نیروهای سیاسی دارد. در عین حال، “ارمنستان قوی” کاراپتیان تنها نیروی مخالفی است که میتواند از حد نصاب ۴ درصدی لازم برای انتخابات عبور کند. اگرچه کمتر از یک ماه به روز انتخابات باقی مانده است، اما برنامههای اطلاعاتی تهیه شده توسط دانشمندان علوم سیاسی روسیه، طبق “دوسیه” هنوز اجرا نشدهاند و توصیههای آنها به پیروزی هیچ یک از نامزدهای “خودشان” کمکی نمیکند.
